Pantomogram to zdjęcie rentgenowskie wszystkich zębów.
Badanie to dostarcza znacznie więcej informacji na temat stanu uzębienia niż zwykły przegląd stomatologiczny.
Co jeszcze warto o nim wiedzieć?
Stomatolog skierował Cię na pantomogram? Do tej pory nie wiedziałeś nawet, że takie badanie istnieje i kompletnie nie wiesz, czego się spodziewać? W takim razie musisz wiedzieć, że pantomogram to zdjęcie rentgenowskie wszystkich zębów. Badanie to dostarcza znacznie więcej informacji na temat stanu uzębienia niż zwykły przegląd stomatologiczny i może pomóc dentyście w podjęciu decyzji dotyczących dalszego leczenia. Co jeszcze warto wiedzieć o zdjęciu panoramicznym zębów? W jakich sytuacjach się go wykonuje? Przeczytaj!
Pantomogram to rodzaj zdjęcia rentgenowskiego, którego celem jest uzyskanie panoramicznego obrazu struktur jamy ustnej. Zdjęcie to uwidacznia uzębienie dolnego oraz górnego łuku zębowego, kości szczęki i żuchwy, stawy skroniowo-żuchwowe, zarys linii dziąseł, a także zatoki. Jest w stanie wykryć różne patologiczne zmiany, m.in.:
Zdjęcie szczęki może być wykonywane zarówno u dorosłych jak i u dzieci w celu kontrolowania wzrostu ich zębów. Pantomogram, tak samo jak każde inne zdjęcie rentgenowskie, wykorzystuje niewielką dawkę promieniowana elektromagnetycznego. Przenika ono przez tkanki miękkie, ale jest absorbowane przez struktury od nich gęstsze, a więc kości czy metal. I to właśnie dzięki tej właściwości promieniowanie rentgenowskie może być z powodzeniem wykorzystywane w diagnostyce obrazowej – w stomatologii i nie tylko! Warto jednak zaznaczyć, że każde badanie z użyciem promieniowania rentgenowskiego wymaga skierowania od lekarza. W przypadku pantomogramu pacjent otrzymuje je najczęściej od lekarza stomatologa.
Pantomograficzne zdjęcie zębów nie wymaga od pacjenta żadnych szczególnych przygotowań. Zanim pantomogram zostanie zrobiony, pacjent zostaje poproszony jedynie o zdjęcie biżuterii (kolczyków, łańcuszków, spinek do włosów), okularów oraz innych metalowych elementów, które mogłyby negatywnie wpłynąć na jakość obrazu, a także o wyjęcie wszelkich ruchomych uzupełnień protetycznych i aparatu ortodontycznego (jeśli jest ruchomy). Zdjęć rentgenowskich nie wykonuje się u kobiet w ciąży, dlatego każda pacjentka, która spodziewa się lub podejrzewa, że może spodziewać się dziecka, zobowiązana jest poinformować o tym radiologa. Jeśli badanie z jakiegoś powodu nie może poczekać do rozwiązania, konieczne jest zastosowanie dodatkowych środków ostrożności.
Zacznijmy od tego, że zdjęcie zębów pantomograficzne trwa kilkanaście sekund i jest całkowicie bezbolesne. Po zjawieniu się w pracowni radiologicznej i okazaniu skierowania, pacjent wchodzi do gabinetu. Technik radiolog zakłada mu na tułów ołowiany fartuch ochronny oraz prosi o stanięcie przy aparaturze. Następnie pacjent kładzie brodę na podpórce, a zębami obejmuje specjalny zagryzak, ręce kładzie natomiast na znajdujących się przed nim uchwytach. Język powinien być przez cały czas „przyklejony” do podniebienia twardego. Gdy pacjent przyjmie już odpowiednią pozycję, radiolog może przystąpić do wykonywania zdjęcia. Po zakończeniu badania pacjent zdejmuje brodę z podpórki i odchodzi od urządzenia, radiolog ściąga z jego tułowia ołowiany fartuch. I to wszystko! Po kilku- kilkunastu minutach wynik badania jest gotowy do odbioru. Teraz należy go już tylko pokazać stomatologowi, który wysłał nas na badanie.
Najczęściej lekarze zalecają to badanie przy planowaniu leczenia ortodontycznego, chirurgicznego, protetycznego oraz implantologicznego. Zdjęcie wszystkich zębów pozwala wykryć próchnicę niewidoczną gołym okiem, stany zapalne kości czy obecność zatrzymanych ósemek. Zdjęcie panoramiczne szczęki jest także nieocenione przy planowaniu zabiegów chirurgicznych, takich jak ekstrakcje skomplikowane czy implantacje.
Pacjentom zdarza się pytać, jaka jest różnica między tradycyjnym RTG a badaniem takim jak RTG panoramicznym zębów. Tradycyjne zdjęcie RTG zwykle pokazuje jednego lub kilka sąsiadujących zębów, natomiast zdjęcie panorama zębów pozwala lekarzowi zobaczyć kompleksowy obraz całej jamy ustnej – szczęki i żuchwy wraz z uzębieniem. Z kolei gdy występują problemy tylko w obrębie jednego zęba, lekarz może zlecić zdjęcie panoramiczne zęba, choć jest ono znacznie mniej szczegółowe niż punktowe RTG.
W skierowaniu możesz zobaczyć zapis RTG panoramiczne zębów — to ta sama procedura co pantomogram, czyli panoramiczne zobrazowanie obu łuków zębowych wraz z kośćmi. W obiegu funkcjonują różne określenia, które odnoszą się do tego samego badania: zdjęcie panoramiczne jamy ustnej, pantomogram zębów, zdjęcia pantomograficzne. Potocznie bywa też mówione zdjęcie zębów panoramiczne. Wszystkie te nazwy opisują obraz panoramiczny wykorzystywany w diagnostyce stomatologicznej.
Pantomogram jest panoramicznym zdjęciem rentgenowskim ukazującym zęby oraz inne struktury jamy ustnej. To cenne narzędzie diagnostyczne wykrywające wiele patologii, m.in. próchnicę i stany zapalne. Może być przeprowadzane u dorosłych i u dzieci, celem kontroli wzrostu zębów. Nie wymaga specjalnych przygotowań i nie jest bolesne. Wynik – dostępny po kilku minutach od zakończenia badania – zawsze należy pokazać stomatologowi, który na nie kierował. Pantomogram dostarcza znacznie więcej informacji na temat kondycji uzębienia niż zwykły przegląd stomatologiczny i może pomóc dentyście w planowaniu leczenia.
Autor: Redakcja NEOS-Stomatologia
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie może zastąpić konsultacji stomatologicznej.
Szukasz dobrego stomatologa dla siebie i swojej rodziny? Jeśli tak, trafiłeś idealnie! W NEOS Stomatologia leczymy zęby kompleksowo, korzystając z najnowocześniejszych technologii oraz wieloletniego doświadczenia naszych specjalistów.
